प्रधानमंत्री आवास योजनेतून अतिक्रमणधारकांना पक्की घरे बांधून दया : पन्नालाल सुराणा

नळदुर्ग :-  नळदुर्गसह राज्यातील शासकीय जागेवरील अतिक्रमण धारकांना त्यांचा हक्काचा घरजागेचा कबाला देण्याची प्रभावीपणे अमलबजावणी करून शासनाने त्यांना प्रधानमंत्री आवास योजनेतून पक्के घर बांधून दयावे असे प्रतिपादन राष्ट्रसेवादलाचे जेष्ठ समाजवादी विचारवंत पन्नालाल भाऊ सुराणा यांनी नळदुर्ग येथे आयोजित कबाला हक्क परिषदेत अध्यक्ष समारोप प्रसंगी बोलताना केले.

 श्रावणबाळ माता-पिता सेवा संघ उस्मानाबाद

शाखेच्यावतीने नळदुर्ग येथे कबाला हक्क परिषद संपन्न झाली. या परिषदेचे उदघाटन संघाचे संस्थापक अध्यक्ष राजेंद्र निंबाळकर यांच्या हस्ते तर मानवी हक्क अभियानाचे मराठवाडा विभाग अध्यक्ष बजरंग ताटे व पन्नालाल भाऊ सुराणा यांच्या प्रमुख उपस्थितीत दिपप्रज्वलन करून करण्यात आले. यावेळी संघटनेचे राज्य समन्वयक लियाकत जमादार, शंकर चंदन, नगरसेवक सुरेश आरणे (शिर्डी), माजी सैनिक मंगेश थोरात आदीसह मान्यवर विचारमंचावर उपस्थित होते. कार्यक्रमाच्या प्रारंभी शासकीय विश्रामग्रृहापासून ते कार्यक्रम स्थळापर्यंत भव्य रॅली काढण्यात आली.   पूढे बोलताना पन्नालाल भाऊ सुराणा म्हणाले की, शासनाने केवळ घोषणाबाजी न करता प्रत्यक्ष अमलबजावणी करून गरजू गरिब कुटूंबाना त्यांच्या हक्काचा निवारा देवून दिलासा दयावा.

      तर उदघाटनपर बोलताना राजेंद्र निबांळकर म्हणाले की,1995 पूर्वीपासून शासकीय जागेवर अतिक्रमण करून राहत असलेल्या अतिक्रमणधारकांना त्यांच्या हक्काचा मालकी उतारा देण्यासाठी शासनाने त्वरीत समिती गटन करावी. व त्यांना हक्काचा कबाला दयावा. अन्यथा संघटनेच्यावतीने राज्यभर तीव्र आंदोलन करण्याचा इशारा दिला. तर मानवी हक्क अभियाने मराठवाडा अध्यक्ष बजरंग ताटे म्हणाले की शासकीय जागांवर गेल्या 40 वर्षापासून राहणा-या गरीब कुटूंबाची मते घ्यायला लोकप्रतिनिधी  विसरत नाहीत. मग त्यांना हक्काच घर देण्याच विसर कसा पडतो असा सवाल करून वीजपुरवठा घेण्यास नाहरकत मिळते, नळ, रस्त्याच्या सुविधा पुरवल्या जातात. असे असतानाही येथील पालिका प्रशासनाने शासन निर्णयाचा चुकीचा अर्थ लावून चार दशकांपासून राहणा-या गरीब कुटूंबाला शासकीय जागा मोकळी दाखवून वरिष्ठांची दिशाभूल करतात. जे पुर्णपणे चुकीचे आहे, त्या दोषींवर तात्काळ कारवाई व्हावी, बेघरांना हक्क मिळेपर्यंत आपण लढा देणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

यावेळी डॉ. सचिन पाटील, संघटनेचे तालुका समन्वयक सचिन डुकरे, शहर समन्वयक मन्सूर शेख, होर्टी ग्रा.पं. चे उपसरपंच लखन चव्हाण, भटक्या विमुक्त जाती जमाती महासंघाचे तालुकाध्यक्ष कमलाकर खरात, सामाजिक कार्यकर्त्या संगिता गायकवाड, शाहेदाबी सय्यद, पत्रकार सुनील बनसोडे, जहीर इनामदार, इरफान काझी, पांडुरंग पोळे, ज्ञानेश्वर घोडके, रिपाइंचे दुर्वास बनसोडे, दादासाहेब बनसोडे, रमेश पिस्के, निजाम बागवान, आदीसह महिला युवा कार्यकर्ते मोठया संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी राम नाईक, अशोक बंजारे, राजाराम चव्हाण, विकास नाईक, अरुण नाईक, राजाराम नाईक, बालाजी चव्हाण, दत्तात्रय नाईक आदी परिश्रम घेतले.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक संघटनेचे शिवाजी नाईक यांनी तर सुत्रसंचालन संघटनेचे जिल्हासंपर्कप्रमुख विनायक अहंकारी  व शिक्षक भारतीचे जिल्हाध्यक्ष भैरवनाथ कानडे यांनी केले. तर शेवटी सर्वांचे आभार जिल्हा समन्वयक एस.के. गायकवाड यांनी मानले.

चौकट :

कबाला हक्क परिषदेत घेण्यात आलेले ठराव :-

* नळदुर्गसह राज्यभरातील शासकीय जमिनीवर राहणा-या गोरगरीबांना मालकी हक्काचे उतारे दयावेत

* उच्च न्यायालयाच्या आदेशाप्रमाणे अतिक्रमित जागेचे तहसिलदारामार्फत ले-आऊट तयार करावेत.

* पाडलेल्या त्याच ठिकाणी प्रधानमंत्री आवास योजनेतून घरे बांधून घ्यावीत.

* 30 सप्टेंबरपर्यंत आदेश न दिल्यास श्रावणबाळ माता-पिता सेवा संघाच्यावतीने आंदोलन करण्याचा इशारा दिला आहे. 

नळदुर्ग येथे शनिवारी कबाला हक्क परिषदेचे आयोजन

नळदुर्ग येथे शनिवारी कबाला हक्क परिषदेचे आयोजन

उस्मानाबाद :- शासकीय जमिनीवर राहणा-या कुटूंबांना हक्काचा कबाला मिळावा या प्रमुख मागणीसाठी श्रावणबाळ माता-पिता सेवा संघ उस्मानाबाद शाखेच्यावतीने नळदुर्ग येथे शनिवार दि. 27 ऑगस्ट रोजी दुपारी 1 वाजता जेष्ठ समाजवादी विचारवंत पन्नालाल भाऊ सुराणा यांच्या अध्यक्षतेखाली कबाला हक्क परिषदेचे आयोजन करण्यात आले आहे.
नळदुर्ग येथे होणा-या कबाला हक्क परिषेदचे उदघाटक म्हणून श्रावणबाळ माता-पिता सेवा संघाचे अध्यक्ष राजेंद्र हे तर प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून मानवी हक्क अभियान मराठवाडा विभागाचे अध्यक्ष बजरंग ताटे, उच्च न्यायालयाचे ॲड. पी.एस. पवार, ॲड. डी.एस. माळी तर प्रमुख पाहुणे म्हणून केंद्रीय रेल्वे बोर्डाचे सदस्य बिभीषण जाधव, संघटनेचे अहमदनगर जिल्हा समन्वयक शंकर चंदन, शिर्डीचे नगरसेवक सुरणे आरणे, जेष्ठ पत्रकार कल्याण देशमुख यांच्यासह राज्यभरातून मान्यवर उपस्थित राहणार आहेत.
श्रावणबाळ माता-पिता सेवा संघाचे अध्यक्ष राजेंद्र निंबाळकर यांनी दाखल केलेल्या जनहित याचिका क्रं. 39/2014 मध्ये दि. 23 जून 2015 मध्ये निकाल देताना उच्च न्यायालयाने राज्यातील शासकीय जमिनीवरील अतिक्रमणे नियमानुकूल करण्याचे आदेश दिलेले आहेत. या आदेशाचे पालन करुन दि. 23 सप्टेंबर 2015 रोजी विभागीय आयुक्त औरंगाबाद यांनी शासकीय जमिनीवर राहणा-या कुटूंबांना मालकी हक्काचे उतारे (कबाला) देण्याबाबत उस्मानाबाद जिल्हाधिका-यांना आदेश दिला. त्यानुसार जिल्हाधिकारी यांनी ऑक्टोबर 2015 मध्ये उस्मानाबाद जिल्हयातील सर्व उपविभागीय अधिकारी व सर्व तहसिलदार यांना सदरील आदेशाची अंमलबजावणी करण्याची लेखी सुचना दिलेली असतानादेखील अदयाप त्याची अंमलबजावणी झाली नाही. उलट आदेशाला केराची टोपली दाखवत अतिक्रमण हटावच्या नावाखाली नळदुर्ग येथील शेकडो कुटूंबांचे घरे उध्दवस्त करुन त्यांना बेघर केले. त्याचबरोबर अनेकांना घरे काढण्याच्या नोटीसा दिल्या जात आहेत. त्यामुळे अनेक कुटूंबे दहशतीच्या सावटाखाली आहेत.
देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी प्रधानमंत्री आवास योजनेच्या अंमलबजावणीच्या आदेशात अतिक्रमित जागेवर पूर्वीपासून राहणा-या कुटूंबांना त्याच जागेवर घरे बांधून देण्याचे आदेश दिले आहेत. मात्र या धोरणाकडे प्रशासकीय अधिकारी जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष करुन वर्षानुवर्षे शासकीय जमिनीवर वास्तव्य करुन राहणा-या गोरगरीबांना घर जागेचे कबाला देण्याचे टाळत आहेत. तर कबालाअभावी रमाई आवास योजनेचा लक्षावधी रुपयाचा निधी पडून आहे. याकरीता शासकीय जमिनीवर राहणा-या कुटूंबांना “हक्काचा कबाला” मिळावा या प्रमुख मागणीसाठी नळदुर्ग येथे शनिवार दि. 27 ऑगस्ट रोजी कबाला हक्क परिषदेचे आयोजन केले आहे. तरी जमिनीवर राहणा-या कुटूंबांनी कबाला हक्क परिषदेमध्ये सहभागी होण्याचे आवाहन संघटनेचे राज्य प्रसिध्दी प्रमुख शिवाजी नाईक, जिल्हा समन्वयक एस.के. गायकवाड, तालुका समन्वयक सचिन डुकरे, नळदुर्ग शहर समन्वयक मन्सूर शेख यांनी केले आहे.

तुळजापूर तालुक्यात 65 पैकी 9 तलाव भरले

तुळजापूर तालुक्यात 65 पैकी 9 तलाव भरले

नळदुर्ग  -  तुळजापूर, अणदूर व नळदुर्ग शहराला पाणीपुरवठा करणा-या नळदुर्ग येथील कुरनूर मध्यम (बोरी धरण) प्रकल्पामध्ये आजअखेर 7.303 दशलक्ष घनमीटर (22.62 टक्के) एवढा पाणीसाठा उपलब्ध झाला आहे. तुळजापूर तालुक्यातील 65 तलावापैकी केवळ 9 तलाव शंभर टक्के भरले असून 26 तलाव अदयाप कोरडेठक आहेत. तसेच 27 तलावातील पाण्याच्या पातळीत अल्पशी वाढ झाली आहे. तर 4 तलावात सरासरी 50 टक्के पेक्षा अधिक पाणीसाठा आहे. सर्वत्र पावसाने मोठा कहर केला असून याउलट तुळजापूर तालुक्यात परिस्थिती आहे. आणखीन मोठया पावसाची गरज आहे.
तुळजापूर तालुक्यात गेल्या पाच वर्षापूर्वी म्हणजे सन 2010 मध्ये पावसाने सरासरी ओलांडली होती. त्यावेळी 1 हजार 25 मि.मी. एवढे विक्रमी पर्जन्यमान झाल्याचे सर्वश्रूत आहे. त्यानंतर पर्जन्यमान कमी कमी होत गेले. त्यामुळे दुष्काळी परिस्थितीचा सामना या भागातील जनतेला करावा लागला. मात्र यंदाच्या वर्षी पावसाळा सुरु होवून सव्वा दोन महिने उलटत आले तरीही बहुतांश भागामध्ये समाधानकारक पाऊस असले तरी मोठे पाऊस झाले तरच विविध भागातील तलाव भरण्याची शक्यता आहे.
तुळजापूर तालुक्यातील हंगरगा नळ, आलियाबाद, होर्टी लघु प्रकल्प, होर्टी क्रं. 1 साठवण तलाव, होर्टी क्रं. 2 साठवण तलाव, मुर्टा क्रं. 2 साठवण तलाव, जळकोट साठवण तलाव, सलगरा मडडी, सिंदगाव साठवण तलाव असे एकूण नऊ तलाव शंभर टक्के भरले आहेत. तर हरणी मध्यम प्रकल्प, भारती लघु पाझर, पिंपळा ल.पा., सांगवी काटी ल.पा., काटी दहीवडी ल.पा., दिंडेगाव ल.पा., मंगरुळ ल.पा., कसई नांदुरी ल.पा., गंजेवाडी ल.पा., काळेगाव साठवण तलाव, सावरगाव साठवण तलाव, केमवाडी साठवण तलाव, आपसिंगा साठवण तलाव, आरबळी साठवण तलाव, देवकुरळी साठवण तलाव, कदमवाडी साठवण तलाव, ढेकरी साठवण तलाव, तडवळा साठवण तलाव, डोंगरी साठवण तलाव, चिवरी उमरगा, चिकुंद्रा, फुलवाडी, केशेगाव, देवसिंगा तुळ, वडगाव, वाणेगाव असे एकूण 26 तलावे जोत्याच्या पातळीखाली (कोरडे) आहेत.
त्याचबरोबर हंगरगा लघु पाझर तलावात 1.996 दशलक्ष घनमीटर (54.34 टक्के), अणदूर साठवण तलाव 0.998 दलघमी (85.68 टक्के), येडोळा तलाव 0.800 दलघमी (69.18 टक्के), पळस निलेगाव ल.पा. या चार तलावात पन्नास टक्केपेक्षा अधिक पाणीसाठा आजअखेर उपलब्ध आहे. तर कुरनूर मध्यम प्रकल्प (बोरी धरण) मध्ये 6.5 दलघमी (20 टक्के), खंडाळा मध्यम प्रकल्प 2.547 दलघमी (48.56 टक्के), यमाई लघु पाझर तलावात 0.138 दलघमी (8.82 टक्के), हंगरगा नळ ल.पा. 0.311 दलघमी (13.63 टक्के), कामठा ल.पा. 0.039 दलघमी (3.09 टक्के), इटकळ ल.पा. 0.105 दलघमी (9.78 टक्के), आरळी ल.पा. 0.136 दलघमी (16.89 टक्के), मसला ल.पा. 0.045 दलघमी (3.29 टक्के), सांगवी माळुंब्रा ल.पा. 0.179 दलघमी (5.62 टक्के), बचाई ल.पा. 0.253 दलघमी (22.81 टक्के), तामलवाडी साठवण तलाव 0.569 दलघमी (33.61 टक्के), सिंदफळ साठवण तलाव 0.245 दलघमी (14.55 टक्के), धोत्री साठवण तलाव 0.332 दलघमी (25.37 टक्के), हंगरगा तुळ साठवण तलाव 0.154 दलघमी (10 टक्के), खंडाळा साठवण तलाव 0.042 दलघमी (3.35 टक्के), वडगाव लाख साठवण तलाव 0.112 दलघमी (9.71 टक्के), कुंभारी साठवण तलाव 0.076 दलघमी (3.58 टक्के), रामदरा ल.पा. 2.202 दलघमी (8.58 टक्के), कुन्सावळी 0.409 दलघमी (38.54 टक्के), चिवरी उमरगा क्रं. 1 मध्ये 0.108 दलघमी (7.58 टक्के), मुर्टा क्रं. 1 साठवण तलाव 0.754 दलघमी (47.18 टक्के), किलज साठवण तलाव 0.544 दलघमी (44.19 टक्के), सलगरा (दि) साठवण तलाव 0.399 दलघमी (25.72 टक्के), लोहगाव साठवण तलाव 0.390 दलघमी (32.39 टक्के), नंदगाव साठवण तलाव 0.515 दलघमी (38.46 टक्के), खुदावाडी साठवण तलाव 0.145 दलघमी (11.29 टक्के) या 27 तलावात अल्पसा पाणीसाठा आहे.

आलुरे गुरूजी यांना जीवन गौरव पुरस्कार

नळदुर्ग (प्रतिनिधी) :- मराठवाडयाचे प्रती साने गुरुजी म्हणून ओळखले जाणारे ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ तथा माजी आमदार सि.ना. आलुरे गुरुजी यांना लातुर येथील काळे प्रतिष्ठानच्यावतीने सन 2015-16 चा जीवन गौरव पुरस्कार जाहीर झाला आहे. शनिवार दि. 13 ऑगस्ट रोजी लातुर येथे मान्यवरांच्या हस्ते त्यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात येणार आहे.
पुरस्कार वितरण सोहळयास विधानपरिषदेचे सभापती रामराजे नाईक निंबाळकर, माजी मंत्री दिलीपराव देशमुख, आ. बसवराज पाटील, आ. त्रिंबक भिसे, आ. सतीश चव्हाण, माजी आमदार बाबासाहेब पाटील, लातूर जि.प. चे माजी अध्यक्ष अशोकराव पाटील निलंगेकर यांची प्रमुख उपस्थिती राहणार आहे. या पुरस्काराबददल सि.ना. आलुरे गुरुजी यांचे सर्वत्र अभिनंदन करुन शुभेच्छा दिले आहे.

आखिर क्यु” या हिंदी लघुपटाचे लाँचिंग

“आखिर क्यु” या हिंदी लघुपटाचे लाँचिंग

मुंबई :- आतंकवादाचा नायनाट करण्याचा संदेश देणा-या “आखिर क्यु” या हिंदी लघुपटाचे शुभारंभ साकीनाका येथील पेनन्सुला ग्रॅड या पंचतारांकित हॉटेलमध्ये कडतोबा मुव्हीजने नुकतेच केले आहे.
यावेळी कंपनीचे सल्लागार प्रितम आठवले यांच्या हस्ते नारळ वाढवून उदघाटन करण्यात आले. त्यानंतर सदर लघुपटाचा हेतू व तदनुशंगीक बाबत स्पष्ट करणारी विवेचने व वार्ताहारांच्या प्रश्नांची उत्तरे लघुपटाचे निर्माते के. रवी, दिग्दर्शक मंजूर अहमद, कथा व संवाद लेखक अतुल चोबे, संगीतकार अमित मिश्रा, लघुपटाचे नायक राहुल रवी, नायिका नवमित यांनी कथन केली.
सदर लघुपटाची कथा ही भारताचा अविभाज्य भाग असलेल्या काश्मीर मधील अस्थिरतेवर प्रकाश टाकून त्याची पार्श्वभूमी व त्यावरील संभाव्य उपाययोजना या भोवती फिरते. भारत पाकिस्तानच्या फाळणीच्यावेळी झेललेल्या संकटावर मात करुन आपआपल्या देशावर प्रेम करणा-या त्यावेळच्या पिढीची मनस्थिती, अगतिकता व आजच्या स्थितीतU दिशाभुल झालेले निवडक तरुण व तरुणी यांच्या वैचारिक संघर्षाचा वेध घेत आपआपल्या देशावर निष्ठा प्रेम वृध्दीगंत करण्याची शिकवण सदर चित्रपट देवून जाईल, अशी भावना सर्व उपस्थितांनी व्यक्त केली.

चित्रपटांचे संपूर्ण चित्रीकरण येत्या महिन्यात पूर्ण करुन विजयादशमीच्या शुभमुहुर्तावर सदर चित्रपट रसिकांच्या समोर येईल, अशी खात्री निर्माते के. रवी यांनी दिली.

जिद्दीचे दुसरे नाव 'जिप्सी

*जिद्दीचे दुसरे नाव 'जिप्सी'*
___________________________
- वीरा राठोड, औरंगाबाद

 ---------

जगात अनेक मानवी समूह आहेत जे जात, धर्म, पंथ, प्रदेश या सर्व मर्यादांच्या पलीकडे आणि माणूस म्हणून मानवी जगण्याच्या अधिक जवळ जाण्याचा सातत्याने कसोशीचे प्रयत्न करीत राहिले आहेत. परंतु वंशवर्चस्वाच्या नि जात, धर्म श्रेष्ठत्वाच्या अघोरी महत्त्वाकांक्षांनी भेदाभेदाची अन्यायात्मक तीक्ष्ण टोकं पुन:पुन्हा तीव्र होत राहिल्याने जगभरातील मानवहिताचे गाणेच बेसूर करून टाकले आहे. या साऱ्यांचा पहिले बळी ठरलेत, जगभरातील भटके, जिप्सी आणि बंजारे. हे मुशाफिरी करणारे समूह. खरं तर 'हे विश्वची माझे घर' या उक्तीप्रमाणे धरतीला माता आणि आकाशाला पिता मानून अवघ्या जगात विश्वबंधुत्वाचे नाते जोपासू पाहणाऱ्या या मुसाफिरांनी ज्या देशात, ज्या पर्यावरणात प्रवेश केला, तिथला परिवेष नि:संकोचपणे धारण करून जगण्याला हसतमुखाने सामोरे गेले. त्यांनी कुठलाच धर्म, पंथ, देश, प्रदेश, पेशा नि भाषा वर्ज्य मानली नाही. कारण मुळातच ते धर्मविरहित निधर्मी, वर्णबाह्य अवर्ण होते. तरीही भारतात हिंदू आदिवासी, भटके बंजारे, अरब-मुस्लिम देशात मुस्लिम बंजारे आणि पश्चिमी देशात ख्रिश्चन जिप्सी आदी धार्मिक आस्थांमध्ये रममाण झाले. पण त्यांचा धर्मप्रवाहांनी इतिहासापासून आजतागायत पूर्णत्वाने स्वीकार केल्यामुळे सततच्या भटकंतीतून मिश्रभाषी, संमिश्र पद्धतीची संस्कृती जगभरात जन्माला आली. जी भारत आणि आशियात बंजारे भटके म्हणून, तर जगात जिप्सी म्हणून नावारूपास आलेली आहे.
जिप्सी, बंजारा, भटके, नोमॅडस् या तशा प्रवृत्तीवाचक संकल्पना, पण त्यांचे परावर्तन आपण जाती आणि जमातीत करून टाकले आहे. हेच समूह भारतातून राजस्थान, सिंध, पंजाब आदी भूभागातून हिंदूकुश पर्वतामार्गे, कॅप्सिअन समुद्रामार्गे इराण, तुर्की, मगदुनिया, ग्रीस, रोमानियापासून स्पेन, अमेरिकेपर्यंत जाऊन पोहोचले, जे भारतीय बंजारे, डोम, डोंबारी, सिकलगार, लोहार, गुर्जर, सांसी आदी जमातींचे लोक होत. बंजारांसारखे प्राचीन व्यापारी, कलेवर उपजीविका असणाऱ्या कलावंत जमाती, कारागीर, हस्तशिल्पी, लढाऊ जमाती या इसपूर्वीपासून १४व्या शतकापर्यंत भारतातून वेगवेगळ्या कालखंडात, अनेकविध कारणांनी बाहेर जात राहिल्या. बुद्धपूर्व काळापासून व्यापारानिमित्त गेलेले बंजारे लोक, इसपूर्व ३२३मध्ये अलेक्झांडरने अनेकांना आपल्यासोबत नेले. महंमद गझनीने अनेकांना गुलाम बनवून नेले. अरब, तुर्क, मंगोल आदींच्या वाढत्या आक्रमणामुळे नि सम्राट अकबराच्या सैन्याने ३० हजार बंजारांना ठार मारल्यामुळेही, हे सर्व लोक पुन्हा मायदेशी परतले नाहीत. पुढे ते जगभर पसरत गेले. हजारो वर्षांपासून हे लोक गुलाम, मजूर म्हणूनच जीवन कंठत आले आहेत.
या घटकेला मध्यपूर्व आशियापासून युरोप, रशिया, स्वीडन, स्पेन, ब्रिटन, इटली, तुर्की, फ्रान्स, ग्रीस, रोमानिया, हंगेरी आदी ५०-५५ देशांत त्यांचे वास्तव्य अाढळते. यात एकूण १३ प्रकारचे जिप्सींचे भिन्न भिन्न गट आहेत. जिगेनर, साईगेस, मानुस, तातार, गिटानी, यासीमागाल, शिंगन, रोमा, रोमानी, लोमानी, डोमारीन, लोमवरेन आदी नावांनी त्यांना ओळखले जाते. परंतु भारतीय बंजारांप्रमाणे ते आपली ओळख रोमा वा जिप्सी अशीच करून देतात. आरंभी कलावंत, कलोपासक, नृत्य, गीत-संगीतात रमणारे, शिल्पकार, शस्त्र बनवणारे, आज्ञाधारक सैनिक म्हणून त्यांना सन्मानजनक वागणूक मिळत गेली, परंतु काही शतकांपासून जगात सुरू झालेल्या वर्चस्वाच्या लढाईमुळे त्यांना प्रचंड जीवघेण्या संघर्षातून वाटचाल करावी लागत आहे. त्यांना तिसऱ्या दर्जाचा माणूस म्हणून, चोरटे, अस्पृश्य म्हणून अपमानजनक वागणूक दिली जात आहे. वंशभेदाच्या रोषाचे ते बळी ठरत आहेत. अनेक देश त्यांना नागरिक मानायला तयार नाहीत. घर, नोकरी, काम देत नाहीत. अनाथ जगणे त्यांच्या वाट्याला आले आहे. दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात हिटलरच्या नाझी फौजेने लाखो जिप्सींना मारले होते. अन्याय, अत्याचार सहन करूनही आपल्या ओळखीसह आपले विलक्षण वेगळेपण अबाधित ठेवण्याच्या त्यांच्या जिद्दीला, संघर्षाला सॅल्यूूटच करणे भाग आहे.
जिप्सी हे भारतातून जगभरात जाऊन पोहोचले, हे भारतीय तसेच रोमानी जिप्सी लेखक, अभ्यासक, संशोधकांनी अनेकवार सिद्ध केले आहे. ज्यामध्ये डॉ. कोस्नोव्हस्की, डॉ. इयान हेनकॉक 'The Gypsies forgottten children of Indian', 'On Romani Origins and Identity.' डॉ. रोनाल्ड ली 'The Grammer of Lamani' शिवाय डॉ. एस. एस. शशी, डॉ. राजेंद्र ऋषी, केतकर, डॉ. गणेश देवी आदींची याबाबतची निरीक्षणे अतिशय महत्त्वपूर्ण आहेत. अभ्यासकांच्या मते, अधिकांश जिप्सींचे आचरण, भाषा, लोकसाहित्य, रहनसहन, नृत्य संगीत, पोशाख, दागदागिने, खानपान आदी बाबतीत भारतीय बंजारांशी विलक्षण स्वरूपाचे साम्य आहे.रोमा, रोमानी, लोमानी, लोवारीन या संख्य

साभार - दिव्य मराठी

‘कान्हा’ चित्रपटाला भरभरून यश मिळो - मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणविसांनी दिल्या शुभेच्छा

‘कान्हा’ चित्रपटाला भरभरून यश मिळो - मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणविसांनी दिल्या शुभेच्छा
-------------------------------------------------

“आपल्या राजकीय आणि सामाजिक जीवनात आजवर विविध उपक्रम सक्षमपणे हाताळणारे प्रताप सरनाईक चित्रपट निर्मितीतूनही एक महत्त्वाचा सामाजिक विषय मांडत आहेत. ‘कान्हा’ चित्रपटातून दहिहंडीच्या विविध प्रश्नांचा उहापोह करण्यात येईल अशी अपेक्षा मला आहे. हा चित्रपट जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहचावा आणि त्याला भरभरून यश मिळावे आणि या चित्रपटाने सर्व विक्रम मोडावे” अशा शुभेच्छा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कान्हा चित्रपटाला दिल्या निमित्त होतं या चित्रपटाच्या संगीत प्रकाशन सोहळ्याचं. मुंबईतील एका पंचतारांकीत हॉटेलमध्ये रंगलेल्या या शानदार सोहळ्यात विविध पक्षांतील राजकीय नेत्यांसह उद्योग क्षेत्रातील आणि मराठी हिंदी मनोरंजन दुनियेतील अनेक दिग्गज मंडळी उपस्थित होती. प्रताप सरनाईक आणि पूर्वेश सरनाईक यांच्या विहंग एंटरटेन्मेटची निर्मिती असलेल्या या चित्रपटाचं दिग्दर्शन अवधूत गुप्ते यांचं आहे. चित्रपटात वैभव तत्ववादी, गश्मीर महाजनी आणि गौरी नलावडे हे कलाकार मुख्य भूमिकेत असून झी स्टुडिओजची प्रस्तुती असलेला हा चित्रपट येत्या २६ ऑगस्टला प्रेक्षकांच्या भेटीस येतोय.

काय आहे कथानक ?

गोपाळकाला, मुळात पाहिलं तर श्रावणमासात येणार हा एक सण, आपल्या लाडक्या कृष्णाला बालगोपाळांनी दहीहंडी फोडून दिलेली मानवंदना. पण गेल्या काही वर्षात यातला सण मागे पडला आणि जीवघेण्या इर्षेने या निरागस खेळात प्रवेश केला आणि इर्षा होती जास्तीत जास्त थरांचा मानवी मनोरा लावून सगळ्यात उंच दहीहंडी फोडण्याची. साहजिकच ह्या ईर्षेचा फायदा घेतला काही राजकीय लोकांनी. प्रत्येक थरागणिक पैसे वाटू जाऊ लागले. लाखो रुपयांची बक्षिसे वाटली जाऊ लागली. मोठमोठाले मंडप उभारून, सेलिब्रिटीना आवताण धाडून या सणाला इव्हेंटचं स्वरूप देण्यात आलं आणि ह्या सर्व झगमगाटात दह्या दुधाच्या प्रसादाबरोबरच सच्चा गोविंदा मागे पडला. दहिहंडीचा थरार बघता बघता गोविंदाच्या जीवावर बेतायला लागला ज्यात अनेक गोविंदा झाले तर काहींचा दुर्दैवी मृत्युही झाला. गोविंदांच्या जीवाची हिच सुरक्षा लक्षात घेऊन न्यायालयाने या उत्सवावर आणि यात रचल्या जाणा-या थरांच्या संख्येवर बंधने आणली. या मुद्यावर अनेक चर्चा झाल्या. त्याचसोबत गोपाळकाल्याला साहसी खेळाचा दर्जा मिळावा म्हणून पुन्हा त्याच न्यायालयात याचिकाही दाखल केल्या गेल्या. गोविदांची सुरक्षा महत्त्वाची की सण उत्सव महत्त्वाचा ? पारंपरीक सणाचं स्वरूप योग्य की त्याला आलेलं इव्हेंटचं स्वरूप योग्य ? असे अनेक प्रश्न निर्माण झाले. याच प्रश्नांतून ‘कान्हा’ चित्रपटाच्या कथेचा जन्म झाला. या सर्व प्रकरणात या सणाचा झालेला खेळखंडोबा आणि त्या अनुषंगाने या खेळात चोरपावलाने शिरलेलं राजकारण, यात भरडले जाऊन एकमेकांसमोर उभे ठाकलेले मल्हार आणि रघू यांची गोष्ट प्रेक्षकांना ‘कान्हा’ मधून बघायला मिळणार आहे .

‘कान्हा’च्या संगीताविषयी

या चित्रपटात एकूण सहा गाणी असून ती अवधूत गुप्ते यांनी संगीतबद्ध केली आहेत. यात कृष्णजन्माचं गाणं लिहिलय मंदार चोळकर व गायलंय सोनू कक्कर आणि वैशाली सामंत आणि अवधत गुप्ते यांनी , ‘गोपाळा रे गोपाळा’ हे अरविंद जगताप यांनी लिहिलेलं गीत ज्येष्ठ गायक सुरेश वाडकर आणि कैलाश खेर यांनी स्वरबद्ध केलंय. तर ‘मित्रा’ हे गोविंदाच्या भावना व्यक्त करणारं वैभव जोशीं यांचं गीत आदर्श शिंदे आणि रोहित राऊत यांनी गायलंय. तरूणाईत असलेली दहिहंडीच्या उत्साहाची झिंग मांडणारं ‘तू मार किक रे गोविंदा’ हे गीत अवधूत गुप्ते आणि स्वप्निल बांदोडकर यांनी तर ‘रडायचं नाय आता चढायचं’ हे गाणं पूर्वेश सरनाईक आणि अवधूत गुप्ते यांनी गायलं आहे.

मान्यवरांची मांदियाळी

कान्हाच्या या संगीत प्रकाशनासाठी अनेक मान्यवर आवर्जून उपस्थित होते. राजकीय नेत्यांमध्ये राज्याचे पर्यावरण मंत्री रामदास कदम, आमदार एकनाथ शिंदे, समाजवादी पक्षाचे माजी महासचिव अमर सिंह, राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचे नेते प्रफुल्ल पटेल, कॉंग्रेस पक्षाचे विजय दर्डा, बाबा सिद्दीकी यांसह अनेक नेते, आमदार उपस्थित होते. बॉलिवडच्या मंडळींमIध्ये ज्येष्ठ अभिनेते जितेंद्र, संजय खान, जावेद जाफरी, अपूर्व अग्निहोत्री, रोनित रॉय, सचिन पिळगावकर, माजी क्रिकेटपटू दिलीप वेंगसरकर, गोदरेज उद्योग समुहाचे अदी गोदरेज यांचीही विशेष उपस्थिती होती.

भाऊ कदम आणि निलेशने पसरवली विनोदाची हवा

संगीत प्रकाशनाच्या या सोहळ्यात ‘चला हवा येऊ द्या’ कार्यक्रमाचे निवेदक डॉ. निलेश साबळे आणि अभिनेते भाऊ कदम यांनी विनोदाचे रंग भरले. यावेळी या दोघांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याशी दहिहंडीच्या आठवणी जाणून घेत आपल्या खास शैलीत संवाद साधला.

- के. रवी, मुंबई

कवितासागर: कवितेचे पहिले इंटरनॅशनल जर्नल

कवितासागर: कवितेचे पहिले इंटरनॅशनल जर्नल

डॉ. सुनील दादा पाटील यांनी दहा वर्षापूर्वी ‘कवितासागर’ या नावाने मराठी - हिंदी - इंग्रजी भाषेतील कवितांना प्राधान्य देणारे नियतकालिक सुरु केले. जगभरात सर्वाधिक वाचले जाणारे व लाखो वाचकांनी पहिली पसंती दर्शविलेले कवितेचे पहिले इंटरनॅशनल जर्नल ठरले असून कवितासागर या इंटरनॅशनल जर्नलची नोंद आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील विविध विक्रमांची दखल घेणा-या एशिया बुक ऑफ रेकॉर्डस २०१५ मध्ये नोंद घेण्यात आली आहे. डॉ. सुनील दादा पाटील हे मराठी कवितेला जागतिक पातळीवर प्रतिष्ठा व सन्मान मिळवून देण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहेत. त्यांना समाजातून फार मोठ्या प्रमाणावर पाठबळ मिळत आहे. त्याच बरोबर मागील दहा वर्षातील सर्वोत्तम व आगळावेगळा विक्रम म्हणून राष्ट्रीय स्तरावरील महत्वपूर्ण व वेगळ्या विक्रमांची नोंद ठेवणा-या इंडिया बुक ऑफ रेकॉर्डस ने देखील दखल घेतली असून त्याची नोंद इंडिया बुक ऑफ रेकॉर्डस २०१६ मध्ये करण्यात आली आहे. (पृष्ठ क्रमांक १४०) डॉ. सुनील दादा पाटील यांचे काहीसे हटके व आव्हानात्मक कार्य मराठी साहित्य क्षेत्रात विशेष कौतुकास पात्र आहे.